Büyük Kırmızı Leke’deki Şaşırtıcı Değişimler ve Gözlemler

0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Büyük Kırmızı Leke’deki Şaşırtıcı Değişimler

Jüpiter’in devasa fırtınası olan Büyük Kırmızı Leke’nin zaman zaman genişleyip büzüştüğü bilim insanları tarafından keşfedildi. 19. yüzyıldan beri gözlemlenen bu etkileyici hava olayı, Dünya’yı rahatlıkla yutabilecek kadar geniş bir antisiklon fırtınasıdır. 300 Yıldır Sürüyor!

Büyük Kırmızı Leke’nin genişliğinin yaklaşık 15,000 kilometre civarında olduğu tahmin ediliyor. Fakat bu muazzam hava olayının ne kadar süredir var olduğu tam olarak bilinmiyor; en az 300 yıldır devam ettiği düşünülmektedir. Uzaktan bakıldığında sabit gibi görünen bu fırtınanın, aslında on yıllar boyunca küçüldüğü biliniyor.

Ancak en son yapılan gözlemler, bilim insanlarını şaşkına çevirdi. Fırtınanın gezegen etrafında dönerken 90 günlük döngüler içerisinde büzüşüp genişlediği tespit edildi. The Planetary Science Journal adlı hakemli dergide 9 Ekim Çarşamba günü yayımlanan çalışmayı yürüten araştırmacılar, NASA’nın Hubble Uzay Teleskobu tarafından çekilen Büyük Kırmızı Leke görüntülerini inceledi.

Aralık 2022 ile Mart 2023 arasında alınan kayıtlar, fırtınanın bir “stres topu” gibi sıkışıp genişlediğini gösterdi. Makalenin başyazarı Amy Simon, Büyük Kırmızı Leke’nin boyutunda böyle bir salınım görmeyi beklemediklerini belirterek, “Çok şaşırdık” diyor. NASA’nın Goddard Uzay Uçuş Merkezi’nden Simon, Hubble’ın yüksek çözünürlüğü sayesinde fırtınanın sıkışıp genişlerken daha hızlı veya yavaş hareket ettiğini kesin bir şekilde söyleyebildiklerini vurguluyor.

Nedeninin Henüz Bilinmemesi

Bu çalışmada yer almayan gezegen bilimci James O’Donoghue, bu gözlemi sümüklüböceklerin hareketine benzetiyor. Araştırmayı yürüten ekip, fırtınanın 90 günlük döngüsü sırasında en büyük haline ulaştığında çekirdeğinin en parlak halini aldığını da kaydetti. Kaliforniya Üniversitesi Berkeley kampüsünden ve çalışmanın yazarlarından Mike Wong, “Büyük Kırmızı Leke hızlanıp yavaşlarken, kuzey ve güneyindeki rüzgarlı hava akımlarına karşı baskı yapıyor” diyerek ekliyor: “Bu durum, ortasında çok fazla malzeme bulunan bir sandviçin ekmek dilimlerinin dışa doğru dönmeye zorlanmasına benziyor.”

Bilim insanları, Büyük Kırmızı Leke’deki bu tuhaf büzüşüp genişleme davranışının nedenini henüz tam olarak bilmiyor. Ekip, fırtınanın boyutunun bir noktada sabit bir hal alacağını tahmin ediyor; ancak bunu doğrulamak için daha fazla veriye ihtiyaç duyuluyor. James Webb Uzay Teleskobu ile fırtınayı incelemeyi planlayan Simon, içindeki rüzgarların hızının da değişip değişmediğini bulmayı umuyor.

KAYNAK: INDEPENDENT | HABER7